Σόνι Ρόλινς. Ο τζαζίστας που νίκησε το χρόνο.

Στη δεκαετία του '50, ο Σόνι Ρόλινς ήταν ήδη μια διασημότητα στην αιχμή της τζαζ. Οπως θα έγραφε πολύ αργότερα ο Μάιλς Ντέιβις, «ήταν ένας θρύλος, σχεδόν ένας θεός για πολλούς από τους νεότερους μουσικούς. Μερικοί πίστευαν ότι έπαιζε σαξόφωνο στο επίπεδο του Μπερντ (του Τσάρλι Πάρκερ). Ένα πράγμα ξέρω: ήταν πολύ κοντά».
Κι όμως, αυτός «ο επιθετικός, καινοτόμος μουσικός» που δονούσε το Χάρλεμ αισθανόταν άβολα όταν έκανε πρόβες στο σπίτι του, κοντά στη γέφυρα Γουίλιαμσμπεργκ, στη νοτιοανατολική Νέα Υόρκη. Φοβόταν ότι ενοχλεί τους γείτονες. Μια μέρα, περπατώντας στη γέφυρα, είδε μια σκάλα. Την ανέβηκε από περιέργεια και ξάφνου βρήκε το τέλειο μέρος για τις πρόβες του: όσο δυνατά κι αν έπαιζε εκεί, μόνο το ξύλο, τ' ατσάλι και οι γλάροι θα τον άκουγαν. Και, από την επομένη, ανάμεσά τους περνούσε και δέκα ώρες την ημέρα. Η μικρή αυτή ιστορία έχει κερδίσει πια μια παράγραφο σε πολλά βιβλία για την τζαζ. Ο Ρόλινς, που έρχεται για μία και μοναδική συναυλία την ερχόμενη Κυριακή στο «Παλλάς», έχει κερδίσει πολλές σελίδες σε όλα.
Ηταν πολύ νέος όταν έπαιξε με τον Ντέιβις, τον Μπαντ Πάουελ, τον Μαξ Ρόουτς κ.ά., αλλά, αν πρέπει να ξεχωρίσει κάποιον, διαλέγει χωρίς δυσκολία τον Τελόνιους Μονκ, «γιατί μου δίδαξε πολλά. Ηταν μεγαλύτερος από μένα, είχε πολύ μεγαλύτερη πείρα και άσκησε μεγάλη επιρροή επάνω μου».
Πρωτοπόρος του μπίμποπ το '50, μόλις το 1958 κυκλοφόρησε το «The Freedom Suite», που προιωνίστηκε την πολιτικοποίηση της τζαζ το '60. Πόσο απαραίτητη είναι σήμερα μια νέα τέτοια σουίτα; «Μπορεί να κάνω άλλη μία, αλλά το θέμα είναι ότι δεν περιμένω τίποτα να συμβεί από μια Σουίτα Ελευθερίας» απαντά ο ακαταπόνητος δημιουργός, που γιορτάζει τα 80 του παίζοντας ανά την Ευρώπη. «Οταν την έγραψα, ο κόσμος ήταν ανοιχτός στην αλλαγή. Τώρα ξέρω καλύτερα: Ο κόσμος δεν θ' αλλάξει ποτέ. Οχι, δεν είμαι απογοητευμένος» σπεύδει να διευκρινίσει. «Ημουν νέος και πίστευα ότι μπορούμε ν' αλλάξουμε τα πράγματα. Αυτό δεν θα συμβεί ποτέ, ο κόσμος είναι έτσι όπως φτιάχτηκε από τον δημιουργό του. Μόνο ν' αλλάξουμε εμείς - σ' αυτό ελπίζω».
Ο ίδιος δεν έπαψε να εξελίσσεται· και όχι μόνο μουσικά. Πέρασε μισός αιώνας από τότε που κουβέντιαζε και αντάλλασσε βιβλία με τον Τζον Κόλτρεϊ. Σπούδασε ζεν στην Ιαπωνία, έζησε κάμποσο σε μοναστήρι στην Ινδία. «Ναι, μελέτησα τις ανατολικές φιλοσοφίες, τις χριστιανικές, τις παλαιότερες κυρίως», θυμάται. «Αλλά πρέπει ν' αλλάξουν κι αυτές, δεν μπορεί να εκλαμβάνονται με τον τρόπο που γράφτηκαν κάποτε, γιατί και ο κόσμος είναι πλέον διαφορετικός».
Το ίδιο και η μουσική: «Υπάρχει πολύ περισσότερη μουσική σήμερα από την εποχή που ξεκίνησα εγώ. Υπάρχουν πολλά είδη που ακούνε οι νέοι και η τζαζ πρέπει να ανταγωνίζεται μαζί τους. Εντούτοις είναι ακόμα πολύ δημοφιλής».
Οχι όμως και άτρωτη: «Η τζαζ πλήττεται γιατί είναι μια πολύ προσωπική τέχνη. Ο καθένας έχει τη δική του ερμηνεία. Κι όλα αυτά μέσα σε έναν κόσμο όπου όλα τείνουν να γίνουν ίδια. Πηγαίνεις στο Λονδίνο και βλέπεις Μακ Ντόναλντς, πηγαίνεις στην Ιταλία, πάλι Μακ Ντόναλντς. Αυτό είναι το είδος του κόσμου που προσπαθούν να κατασκευάσουν, αλλά η τζαζ δεν κολλάει σε καμία κατηγορία εμπορευματοποίησης. Αλλάζει συνεχώς. Δεν μπορείς να τη σκοτώσεις, γιατί είναι μια δύναμη της φύσης. Σημαίνει ελευθερία».
Στάνλεϊ Κλαρκ, Ρον Κάρτερ, Μακόι Τάινερ-και ποιος δεν έχει συνεργαστεί με τον Ρόλινς. Οι κινηματογραφόφιλοι θα αναγνωρίσουν τη μουσική του στο «Αλφι» με τον Μάικλ Κέιν, ενώ οι φαν των Γκράμι τον έχουν δει ξανά και ξανά τροπαιούχο. Πριν από τρία χρόνια γιόρτασε στο Κάρνεγκι Χολ τα 50 χρόνια από την πρώτη του εμφάνισή εκεί και είναι ένα από τα 229 μέλη της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Επιστημών. «Κέρδισα πολλά βραβεία», λέει ο ίδιος, «αλλά αυτό που είναι σημαντικό για μένα είναι ότι δεν πληγώνω κανέναν μ' αυτά που κάνω».
Και δεν επαναπαύεται: «Αισθάνομαι ότι έχω κι άλλα να κάνω. Εχω πολλή μουσική μέσα μου να βγάλω. Εξασκούμαι, παίζω κάθε μέρα. Ο θεός μου έδωσε αυτό το δώρο, να γίνω 80 χρόνων, που δεν το είχαν οι περισσότεροι σύγχρονοί μου. Είμαι ευτυχής που είμαι ακόμα εδώ, όχι για να την αράξω, αλλά για να δουλεύω για να πλησιάσω περισσότερο το ιδανικό μου».

You Might Also Like

0 σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Δημοφιλείς 30 ημέρες

Δημοφιλείς 7 ημέρες